Adiustacja a kalibracja – czym się różnią i dlaczego warto znać tę różnicę? Wzorce masy wykorzystywane w procesie wzorcowania wag zgodnie z normą ISO 17025. Kluczowy element zapewnienia spójności pomiarowej i wiarygodności wyników.
W świecie pomiarów precyzyjnych, takich jak wagi, czujniki tensometryczne czy siłomierze, pojęcia kalibracja, wzorcowanie i adiustacja są często używane zamiennie — niesłusznie. Choć oba procesy dotyczą poprawności wskazań urządzeń pomiarowych, ich funkcja, zakres i konsekwencje są zupełnie różne.
Kalibracja/wzorcowanie – pomiar bez ingerencji
Kalibracja (wzorcowanie) to proces porównania wskazań urządzenia z wartością wzorca odniesienia, bez dokonywania zmian w jego ustawieniach. Celem jest określenie błędu pomiarowego i jego udokumentowanie — np. w postaci świadectwa wzorcowania.
🔹 Kalibracja nie poprawia wskazań urządzenia.
🔹 Jest wykonywana przez laboratoria wzorcujące, zgodnie z normą ISO/IEC 17025.
🔹 Wynik może wskazywać, że urządzenie działa poprawnie lub wymaga korekty.
Dlaczego warto korzystać z laboratoriów akredytowanych?
Kalibrację powinny wykonywać laboratoria akredytowane, które posiadają:
- udokumentowaną wiedzę i kompetencje personelu,
- odpowiednie wyposażenie pomiarowe,
- system zarządzania jakością zgodny z ISO 17025,
- wzorce odniesienia ze świadectwami wzorcowania i zapewnioną spójnością pomiarową.
Na rynku pojawiają się oferty kalibracji od firm nieposiadających akredytacji ani odpowiednich wzorców. Choć ich ceny bywają niższe, nie zapewniają one wiarygodności wyników, nie wystawiają pełnoprawnych świadectw wzorcowania i nie gwarantują zgodności z wymaganiami audytowymi. W przypadku urządzeń podlegających nadzorowi metrologicznemu, może to prowadzić do poważnych konsekwencji — zarówno technicznych, jak i prawnych.
Adiustacja – aktywna korekta wskazań
Adiustacja to proces regulacji urządzenia, mający na celu doprowadzenie jego wskazań do zgodności z wartością wzorcową. W przeciwieństwie do kalibracji, adiustacja ingeruje w ustawienia urządzenia — np. poprzez zmianę offsetu, czułości lub punktu zerowego.
🔹 Adiustacja wpływa na wskazania urządzenia.
🔹 Wymaga dostępu do funkcji regulacyjnych i wiedzy technicznej.
🔹 Po adiustacji zaleca się wykonanie ponownej kalibracji czyli wzorcowania
Dlaczego adiustacja też wymaga kompetencji?
Adiustacja, choć często wykonywana lokalnie, również wymaga odpowiednich wzorców masy lub siły, najlepiej będących pod nadzorem systemu zarządzania jakością. Korzystanie z usług firm, które nie posiadają takich wzorców, nie dokumentują procesu ani nie zapewniają jego powtarzalności, jest ryzykowne — może prowadzić do błędnych wskazań, utraty zgodności z normami i problemów podczas audytów.
Adiustacja a kalibracja co warto wiedzieć
| Cecha | Kalibracja/wzorcowanie | Adiustacja |
|---|---|---|
| Cel | Ocena błędu pomiarowego | Korekta wskazań |
| Ingerencja w urządzenie | ❌ Nie | ✅ Tak |
| Wymagana dokumentacja | ✅ Świadectwo wzorcowania | ✅ Protokół regulacji |
| Wykonawca | Laboratorium akredytowane | Serwis z dostępem do wzorców |
| Ryzyko przy braku kompetencji i certyfikowanego wyposażenia (wzorce masy, siły itd.) | Brak spójności pomiarowej | Błędne wskazania, brak zgodności |
Gdzie zlecić usługę?
Zalecamy kontakt z naszym serwisem Wagi Wielkopolska, gdzie uzyskasz pełne wsparcie techniczne. Możemy:
- przeprowadzić adiustację wagi lub dynamometru oraz regulację układu pomiarowego,
- naprawić wagę lub siłomierz,
- dokonać legalizacji (jeśli wymagane),
- lub zlecić wzorcowanie w niezależnym laboratorium akredytowanym AP 151 Wagi Wielkopolska
🔧 Serwis techniczny
📏 Laboratorium wzorcujące: